Buren Huizen- of Culemborgsepoort
De Huizen- of Culemborgsepoort, gebouwd omstreeks 1400 aan het einde van de Voorstraat
genoemd naar het voormalige kasteel of ‘Huijs Buren’, bestaat uit een met een tongewelf
overwelfde doorrit, die door middel van een valhek aan de veldzijde kon worden afgesloten.
De wachtruimte boven de doorgang is bereikbaar met een rechte stenen trap in de noordelijke
muur. Er is een stookplaats tegen de zuidelijke muur. Daarnaast is een gedicht venster
dat uitzicht gaf binnen de stadsmuur. De gevel aan de stadzijde werd, blijkens een
jaartalsteen, in 1816 vernieuwd. In de hoek van het huis aan de noordoostzijde van
de poort bevindt zich op de bovenverdieping aan de veldzijde naar binnen stekend
metselwerk, wat een overblijfsel kan zijn van een hoektorentje van de poort. Het
huis bezit een balklaag met gotische kenmerken. De poort zal gelijk met dat huis
zijn opgetrokken. Er staan dus reeds vanouds huizen tegen de stadsmuur. Dit is in
overeenstemming met het feit dat de poort vroeger Huyspoort werd genoemd. In de kelder
van het huis is een kijksleuf in de stadsmuur.
