Hardewijk Vischpoort
De Vispoort werd in het midden van de veertiende eeuw opgetrokken als doorgang tussen
twee ronde torens, thans nog aan de buitenzijde zichtbaar. Aan de stadzijde kon de
opening worden afgesloten met een valhek en deuren. Later-werd de doorgang aan de
zeezijde verkleind en een gewelf in de doorgang aangebracht. Het poortgebouw werd
tweemaal verhoogd tot een rechthoekig bouwwerk, waarop later nog een kustlicht werd
gebouwd. Zowel aan stad- als aan zeezijde konden deuren worden aangebracht. Aan de
buitenkant zijn aan weerszijden van de doorgang sleuven zichtbaar, waardoor de kettingen
van een valbrug hebben gelopen. Om de bovenruimte van de poort te bereiken is langs
de (verhoogde) weergang een gemetselde trap gemaakt.
Tussen de voormalige Luttikepoort en de Smeepoort zijn stadsmuren met een weergang
op bogen en een waltoren. Ook deze muren waren oorspronkelijk betrekkelijk laag,
ongeveer twee meter twintig boven de grond. Vrij spoedig werden ze verhoogd. Bij
de Smeepoort werd toen een voorpoort gebouwd, bestaande uit een rechthoekig poortgebouw,
geflankeerd door twee zware ronde torens, die met een muur werden aangesloten op
de oude stadsmuur. Aan weerszijden ontstond tussen de binnen- en de buitenpoort een
driehoekig ommuurd terrein. Na de stadsbrand van 1503 werden de stadspoorten bezet
door de troepen van Karei van Gelre en de stedelingen werden tot schattingen gedwongen.
Om dit kracht bij te zetten werd de muur aan weerszijden van de Smeepoort aanmerkelijk
verhoogd, van vrijstaande binnenbogen voorzien met een binnenweergang en een schildmuur
aan de stadzijde. Ook vergrootte men aan die zijde de weerbaarheid van de poort.
De in de jaren 1970-1971 gerestaureerde resten van de binnenpoort bevatten een wachtruimte
met stookplaats. Ook op andere plaatsen rond de middeleeuwse stad zijn gedeelten
stadsmuur. Zij ontsnapten aan de afbraak door de Fransen bij hun aftocht in 1673.
Nog in 1912 werd een deel van de muur langs de Doelenstraat gesloopt.
De Vischpoort is de enigste overgebleven stadspoort in Harderwijk. De Vischpoort
heette tot 1544 de Legebruggepoort. In de 14e eeuw is waarschijnlijk de eerste steen
gelegd.
