Zutphen, Berkelpoort,
Over de Berkel zijn als voortzetting van de vroeg-vijftiende-eeuwse stadsmuur drie
gemetselde bogen geslagen. Daar overheen loopt een weergang, aan de stadzijde open
en aan de veldzijde voorzien van vier rechthoekige openingen, waardoor met pijl en
boog kon worden geschoten, afgewisseld door kijksleuven. Alle openingen zijn gevat
in een spaarboog. In de vloer van deze weergang is boven elk van de drie bogen, waarop
de waterpoort staat, een sleuf waarin een hek kon worden neergelaten. Boven de hiervoor
genoemde weergang is nog een oorspronkelijk gekanteelde loopgang, die bereikt kan
worden over trappen in de open ronde torentjes ter weerszijden van de Berkelpoort.
In de zuidelijke boog over de rivier is op kraagstenen een schermmuur op een flauwe
boog opgetrokken. De andere bogen bezitten ook dergelijke kraagstenen, maar een
muurschild ontbreekt. Aan de noordzijde van de waterpoort is een gedeelte overgebleven
van een wachthuis op de weergang, met resten van een schoorsteenkanaal. Het verdedigingswerk
was met zijn lichte muren in het geheel niet berekend op een beschieting met kanonnen,
doch het onderging in later tijd geen enkele verbetering in die zin.
